Giá thép EU và Vương quốc Anh dự kiến tăng mạnh: Tác động kép từ thuế quan mới và Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM)

Ngày 21 tháng 10 năm 2025 – Thị trường thép tại Liên minh Châu Âu (EU) và Vương quốc Anh đang đứng trước một giai đoạn biến động lớn, với dự báo giá thép sẽ tăng mạnh trong bối cảnh các chính sách thương mại và môi trường mới bắt đầu có hiệu lực. Sự kết hợp giữa các biện pháp thuế quan nhập khẩu được thắt chặt và Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU đang tạo ra một ""cơn bão hoàn hảo"", định hình lại chuỗi cung ứng và chiến lược đầu tư trong ngành thép toàn cầu.

1. Chính sách thuế quan mới: Hạn ngạch giảm, thuế tăng

Ủy ban Châu Âu đã đề xuất một gói biện pháp nhằm giải quyết tình trạng dư thừa công suất thép toàn cầu, đặc biệt từ các nhà sản xuất châu Á. Theo đó, hạn ngạch nhập khẩu thép miễn thuế hiện tại dự kiến sẽ bị cắt giảm đáng kể, xuống còn khoảng 18 triệu tấn. Đồng thời, mức thuế áp dụng cho lượng thép nhập khẩu vượt quá hạn ngạch sẽ tăng gấp đôi, lên tới 50%.

• Tác động đến các nhà sản xuất thép Vương quốc Anh: Đề xuất này gây ra mối lo ngại sâu sắc cho các nhà sản xuất thép tại Vương quốc Anh. EU là thị trường xuất khẩu lớn nhất của thép Anh, chiếm tới 78% tổng lượng xuất khẩu. Việc giảm hạn ngạch và tăng thuế sẽ hạn chế đáng kể khả năng tiếp cận thị trường chủ chốt này, buộc các nhà sản xuất Anh phải tìm kiếm các thị trường thay thế hoặc đối mặt với áp lực cạnh tranh gay gắt hơn trên sân nhà. Hơn nữa, lượng thép bị ""chặn"" khỏi EU có thể chuyển hướng sang thị trường Vương quốc Anh, gây thêm áp lực lên giá và sản lượng nội địa.
• Thay đổi động lực thị trường: Các biện pháp thuế quan mới này được kỳ vọng sẽ làm giảm nguồn cung thép nhập khẩu giá rẻ vào EU và Vương quốc Anh, từ đó hỗ trợ giá thép nội địa. Điều này có thể mang lại lợi ích ngắn hạn cho các nhà sản xuất thép trong khu vực, nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro về lạm phát giá thành cho các ngành công nghiệp phụ thuộc vào thép, như xây dựng và sản xuất ô tô.

2. CBAM: Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon – Yếu tố thay đổi cuộc chơi

Bên cạnh thuế quan, Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) của EU là một yếu tố then chốt khác thúc đẩy sự thay đổi giá thép. CBAM được thiết kế để cân bằng sân chơi về giá carbon giữa các nhà sản xuất trong EU (vốn phải tuân thủ Hệ thống giao dịch phát thải EU - ETS) và các nhà nhập khẩu từ bên ngoài. Sau giai đoạn chuyển tiếp từ năm 2023 đến 2025, CBAM sẽ chính thức có hiệu lực đầy đủ vào năm 2026.

• Tăng chi phí nhập khẩu: CBAM sẽ áp đặt một khoản phí carbon lên các sản phẩm thép nhập khẩu có cường độ carbon cao. Điều này đồng nghĩa với việc các nhà sản xuất thép ngoài EU, đặc biệt là những nước sử dụng phương pháp sản xuất thâm dụng carbon, sẽ phải đối mặt với chi phí tăng đáng kể. Các phân tích cho thấy, dưới các kịch bản định giá carbon khác nhau, phí nhập khẩu có thể dao động từ 72 USD đến 243 USD mỗi tấn thép vào năm 2034 đối với các quốc gia như Hàn Quốc và Ấn Độ.
• Tái định hình dòng chảy thương mại và đầu tư: Sự gia tăng chi phí nhập khẩu do CBAM sẽ làm cho thép sản xuất tại EU trở nên cạnh tranh hơn so với thép nhập khẩu từ các khu vực có quy định về carbon lỏng lẻo hơn. Điều này có thể dẫn đến việc giảm nhập khẩu từ các quốc gia có lượng khí thải carbon cao và khuyến khích đầu tư vào các công nghệ sản xuất thép ít carbon hơn, cả trong và ngoài EU. Đối với các nhà đầu tư và quản lý, đây là tín hiệu rõ ràng về sự cần thiết phải chuyển đổi sang các quy trình sản xuất xanh hơn để duy trì khả năng cạnh tranh.

3. Khung khổ tích hợp EU-Vương quốc Anh và động lực thị trường

EU và Vương quốc Anh đã đạt được thỏa thuận về việc tích hợp các khung khổ ETS và CBAM của họ. Mặc dù việc triển khai đầy đủ vẫn đang được tiến hành, động thái này có thể tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại giữa hai khu vực trong tương lai, nhưng cũng đòi hỏi sự điều chỉnh từ các doanh nghiệp.

Ngành công nghiệp thép toàn cầu đang đối mặt với những thách thức kép: tình trạng dư thừa công suất và áp lực khử carbon. Các chính sách của EU và Vương quốc Anh không chỉ nhằm giải quyết những vấn đề này mà còn có thể tạo ra những tác động sâu rộng hơn đến động lực thương mại thép toàn cầu. Các nhà đầu tư và quản lý cần xem xét kỹ lưỡng các yếu tố sau:

• Điều chỉnh chuỗi cung ứng: Đánh giá lại và điều chỉnh chuỗi cung ứng để giảm thiểu rủi ro từ thuế quan và chi phí carbon. Tìm kiếm các nguồn cung ứng thay thế hoặc đầu tư vào năng lực sản xuất nội địa.
• Đầu tư vào công nghệ xanh: Ưu tiên đầu tư vào các công nghệ sản xuất thép carbon thấp để đáp ứng các yêu cầu của CBAM và xu hướng thị trường bền vững. Vật liệu Aluminum: Vật liệu cho công nghiệp hiện đại và tương lai cũng là một lựa chọn đáng cân nhắc trong bối cảnh này.
• Chiến lược phòng ngừa rủi ro: Phát triển các chiến lược phòng ngừa rủi ro giá và rủi ro chính sách để bảo vệ biên lợi nhuận trong môi trường thị trường biến động.

Kết luận

Sự kết hợp giữa các biện pháp thuế quan mới và Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) đang tạo ra một môi trường đầy thách thức nhưng cũng không kém phần cơ hội cho ngành thép EU và Vương quốc Anh. Giá thép dự kiến sẽ tăng, phản ánh chi phí sản xuất và nhập khẩu cao hơn, cũng như nỗ lực hướng tới một ngành công nghiệp bền vững hơn. Các nhà đầu tư, quản lý và chuyên gia kỹ thuật cần chủ động thích ứng với những thay đổi này để đảm bảo khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững trong tương lai.

Nguồn tham khảo:

• [1] The Impact of the EU CBAM on Global Steel Trade. (2023). Global Efficiency Intelligence.
• [2] EU unveils plan to slash import quotas, devastating impact - UK Steel. (2025). UK Steel.
• [3] Carbon Border Adjustment Mechanism - Taxation and Customs Union. (2025). European Commission.
• [4] EU and UK CBAMs To Integrate: How They Compare to the U.S. ... (2025). American Action Forum.
• [5] EU proposes post-2026 steel trade regime, 50% tariffs - EUROMETAL. (2025). EUROMETAL.