Trung Quốc Tăng Cường Chống Lại Cuộc Chiến Giá Thép Khốc Liệt: Kế Hoạch Ngành Thép Mới

Ngày 23 tháng 9 năm 2025 – Ngành thép Trung Quốc, một trụ cột của nền kinh tế toàn cầu, đang phải đối mặt với những thách thức nghiêm trọng từ tình trạng dư thừa công suất và các cuộc chiến giá cả khốc liệt. Để giải quyết vấn đề này, chính phủ Trung Quốc đã công bố một kế hoạch toàn diện nhằm ổn định thị trường, nâng cao lợi nhuận và thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành. Kế hoạch này không chỉ là một phản ứng trước áp lực giảm phát mà còn là một nỗ lực chiến lược để tái cấu trúc một trong những ngành công nghiệp quan trọng nhất của đất nước.

Bối Cảnh và Mục Tiêu Chiến Lược

Trong nhiều năm qua, ngành thép Trung Quốc đã chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt, dẫn đến tình trạng phá giá và lợi nhu nhuận sụt giảm nghiêm trọng. Tình trạng dư thừa công suất sản xuất, kết hợp với nhu cầu suy yếu từ thị trường bất động sản trong nước, đã đẩy nhiều nhà sản xuất vào tình thế khó khăn. Theo dữ liệu, mức tiêu thụ thép trong nước đã giảm 3,5% so với cùng kỳ năm trước vào năm 2024, chủ yếu do sự chậm lại của thị trường bất động sản – vốn chiếm hơn một nửa tổng lượng tiêu thụ thép của Trung Quốc.

Kế hoạch mới của Bắc Kinh nhằm mục đích:

1. Kiềm chế sản xuất dư thừa: Áp dụng các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn đối với công suất sản xuất, đặc biệt là trong các phân khúc gây ô nhiễm cao.
2. Ổn định giá cả: Tăng cường giám sát giá và xử phạt các hành vi định giá không công bằng để đảm bảo giá cả phản ánh đúng chi phí thực tế.
3. Thúc đẩy hợp nhất và phát triển bền vững: Khuyến khích các vụ sáp nhập và hợp nhất giữa các nhà sản xuất thép để giảm sự phân mảnh, đồng thời nâng cao các tiêu chuẩn về môi trường và an toàn.

Các Biện Pháp Chính và Tác Động Thị Trường

Kế hoạch này bao gồm một loạt các biện pháp cụ thể:

• Kiểm soát công suất và sản lượng: Chính phủ sẽ thực thi các quy định nghiêm ngặt hơn về công suất sản xuất, đặt ra các mục tiêu rõ ràng để giảm sản lượng trong các phân khúc gây ô nhiễm nhất và cải thiện hiệu quả năng lượng. Điều này phù hợp với xu hướng toàn cầu nhằm giảm thiểu tác động môi trường của ngành công nghiệp nặng.
• Giám sát và điều tiết giá: Các cơ quan chức năng sẽ tăng cường giám sát thị trường để phát hiện và xử lý các hành vi bán phá giá. Mục tiêu là đưa giá thép về mức hợp lý, ngăn chặn các cuộc chiến giá gây tổn hại đến lợi nhuận của doanh nghiệp. Động thái này đã có những tác động ban đầu, khi giá quặng sắt tương lai đã tăng khoảng 1,1-1,35% sau khi Trung Quốc công bố các biện pháp này.
• Khuyến khích hợp nhất và nâng cấp công nghệ: Kế hoạch khuyến khích các doanh nghiệp thép nhỏ và kém hiệu quả sáp nhập hoặc bị mua lại bởi các tập đoàn lớn hơn, nhằm tạo ra các thực thể mạnh hơn, có khả năng cạnh tranh cao hơn và đầu tư vào công nghệ sản xuất tiên tiến, thân thiện với môi trường.

Những biện pháp này được các nhà phân tích coi là sự thừa nhận của Bắc Kinh về áp lực giảm phát mà ngành thép đang phải đối mặt. Chúng cũng là một nỗ lực để bù đắp cho nhu cầu thép suy yếu do thị trường bất động sản trì trệ và các thách thức về nhu cầu cấu trúc khác.

Bối Cảnh Quốc Tế và Thách Thức

Kế hoạch cải cách ngành thép của Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh căng thẳng thương mại toàn cầu gia tăng. Việc Hoa Kỳ tái áp đặt thuế 25% đối với thép nhập khẩu từ tất cả các quốc gia, có hiệu lực từ ngày 12 tháng 3 năm 2025, đã tạo thêm áp lực buộc ngành thép Trung Quốc phải điều chỉnh nội bộ. Thay vì dựa vào thị trường xuất khẩu, các nhà sản xuất Trung Quốc cần tập trung vào việc kiểm soát nguồn cung và nâng cao năng lực cạnh tranh trong nước.

Mặc dù Trung Quốc đã có những nỗ lực đáng kể trong việc giảm trợ cấp cho ngành thép, nhưng theo Báo cáo Triển vọng Thép OECD 2025, tỷ lệ trợ cấp của Trung Quốc vẫn cao gấp 10 lần so với các nước OECD. Điều này cho thấy những thách thức lớn vẫn còn ở phía trước trong việc đạt được một thị trường thép hoàn toàn công bằng và bền vững.