Ngành Thép Vương quốc Anh Đang Chật Vật Với Chi Phí Năng Lượng Cao Hơn Châu Âu: Phân Tích Chuyên Sâu Tháng 9/2025

Ngành công nghiệp thép của Vương quốc Anh đang phải đối mặt với một thách thức nghiêm trọng: chi phí năng lượng cao hơn đáng kể so với các đối thủ cạnh tranh ở Châu Âu. Tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh mà còn tác động trực tiếp đến các quyết định sản xuất và đầu tư vào công nghệ xanh của ngành. Bản tin chuyên sâu này sẽ phân tích chi tiết nguyên nhân, tác động và các giải pháp tiềm năng cho vấn đề này.

1. Bức Tranh Chi Phí Năng Lượng: Vương quốc Anh so với Châu Âu

Các nhà sản xuất thép tại Vương quốc Anh đang phải trả chi phí điện cao hơn tới 50% so với các đối thủ ở Pháp và Đức. Cụ thể, giá điện trung bình trong giai đoạn 2024/2025 tại Vương quốc Anh dao động khoảng 66 bảng Anh mỗi MWh, trong khi ở Đức là 50 bảng Anh/MWh và ở Pháp là 43 bảng Anh/MWh. Sự chênh lệch này ước tính gây ra gánh nặng chi phí điện bổ sung từ 37 đến 50 triệu bảng Anh cho ngành thép Vương quốc Anh mỗi năm.

Nguyên nhân chính của sự chênh lệch giá này nằm ở sự phụ thuộc của Vương quốc Anh vào sản xuất điện từ khí đốt tự nhiên, điều này đẩy giá điện bán buôn lên cao. Mặc dù các khoản thuế môi trường đóng góp ít hơn vào hóa đơn năng lượng của ngành thép Vương quốc Anh so với các quốc gia khác, nhưng giá bán buôn – bị ảnh hưởng nặng nề bởi giá khí đốt tự nhiên đắt đỏ – vẫn là yếu tố chi phối làm tăng chi phí. Hơn nữa, các nhà sản xuất thép Vương quốc Anh chỉ được bồi thường 60% chi phí mạng lưới, thấp hơn đáng kể so với mức 90% ở Pháp và Đức, khiến chi phí mạng lưới của ngành công nghiệp Vương quốc Anh cao hơn tới mười lần.

2. Tác Động Sâu Rộng Đến Ngành Thép

Chi phí năng lượng cao đã và đang gây ra những tác động đáng kể:

• Quyết định Đầu tư: Chi phí năng lượng cao làm ảnh hưởng đến các quyết định đầu tư, đặc biệt là vào các công nghệ sản xuất xanh hơn. Ví dụ, ArcelorMittal đã hủy bỏ kế hoạch chuyển đổi hai nhà máy ở Đức sang sản xuất trung hòa carbon do chi phí năng lượng cao, mặc dù có sẵn các khoản trợ cấp. Điều này cho thấy giá năng lượng ảnh hưởng trực tiếp đến các khoản đầu tư chuyển đổi xanh.
• Cấu trúc Chi phí Sản xuất: Năng lượng chiếm từ 20% đến 40% tổng chi phí sản xuất thép, khiến sự khác biệt về giá năng lượng trở nên cực kỳ quan trọng đối với sự tồn tại và khả năng cạnh tranh kinh tế của các nhà sản xuất thép Vương quốc Anh.
• Khả năng Cạnh tranh Toàn cầu: Áp lực từ chi phí năng lượng cao làm tăng tính dễ bị tổn thương của ngành thép Vương quốc Anh trước tình trạng dư thừa công suất toàn cầu và các chính sách thương mại chưa đủ mạnh mẽ, làm trầm trọng thêm các thách thức ngoài vấn đề năng lượng.
• Chuyển đổi sang Công nghệ Xanh: Ngành thép Vương quốc Anh dự kiến sẽ tăng gấp đôi mức tiêu thụ điện khi chuyển sang sản xuất bằng lò hồ quang điện (EAF), vốn tiêu thụ khoảng 0,5 MWh mỗi tấn thép. Đối với các nhà máy chuyển đổi từ lò cao sang EAF, mức sử dụng điện có thể tăng gần gấp năm lần, khiến điện giá cả phải chăng trở nên cần thiết hơn nữa cho khả năng cạnh tranh trong tương lai.

3. Chính Sách và Hỗ Trợ của Chính phủ

Chính phủ Vương quốc Anh đã đưa ra một số chương trình hỗ trợ, bao gồm bồi thường 60% chi phí mạng lưới và miễn trừ một số chi phí chính sách năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, các chương trình này vẫn kém hào phóng hơn so với các chương trình tương đương ở Châu Âu.

Các khuyến nghị chính sách và kêu gọi từ ngành công nghiệp bao gồm:

• Cải cách Thị trường: Các nhà lãnh đạo ngành đã kêu gọi cải cách thị trường tương tự như hệ thống ARENH của Pháp (điều chỉnh quyền tiếp cận điện sản xuất từ năng lượng hạt nhân với giá ổn định).
• Đẩy nhanh Phát triển Năng lượng Tái tạo và Hạt nhân: Việc đẩy nhanh phát triển năng lượng tái tạo và điện hạt nhân sẽ giúp giảm sự phụ thuộc vào khí đốt và từ đó giảm giá bán buôn.
• Hỗ trợ Tiếp tục: Ủy ban Khủng hoảng Năng lượng khuyến nghị tiếp tục hỗ trợ thông qua các chương trình như British Energy Supercharger và Quỹ Chuyển đổi Năng lượng Công nghiệp, cùng với các sáng kiến mục tiêu như Quỹ Đổi mới Thép Xanh để hỗ trợ quá trình khử carbon và khả năng cạnh tranh của ngành.
• Chiến lược Công nghiệp: Chính phủ Vương quốc Anh dự kiến sẽ giải quyết chi phí năng lượng công nghiệp trong thông báo chiến lược công nghiệp sắp tới, dự kiến vào giữa năm 2025, nhằm cải thiện hỗ trợ và giảm sự chênh lệch giá.