Sản lượng than và thép của Trung Quốc tiếp tục sụt giảm: Áp lực từ nhu cầu yếu và tái cấu trúc ngành

Ngày 21 tháng 10 năm 2025 – Ngành công nghiệp nặng của Trung Quốc, đặc biệt là sản xuất than và thép, đang trải qua một giai đoạn co hẹp đáng kể. Dữ liệu mới nhất cho thấy sản lượng của cả hai lĩnh vực này tiếp tục giảm trong tháng 9, phản ánh nhu cầu thị trường yếu kém và những nỗ lực tái cấu trúc sâu rộng của chính phủ nhằm giải quyết tình trạng dư thừa công suất và thúc đẩy mục tiêu khử carbon. Tình hình này đang tạo ra những tác động lan tỏa đến chuỗi cung ứng toàn cầu và định hình lại chiến lược đầu tư trong các ngành liên quan.

1. Sản lượng than đá: Giảm tốc trong bối cảnh kiểm soát chặt chẽ

Sản lượng than đá của Trung Quốc trong tháng 9 đã giảm 1,8% so với cùng kỳ năm trước, đạt khoảng 412 triệu tấn. Đây là một dấu hiệu rõ ràng cho thấy các chính sách của chính phủ nhằm kiềm chế sản xuất quá mức và tăng cường an toàn trong các hoạt động khai thác đang phát huy tác dụng. Mặc dù có sự sụt giảm hàng tháng, tổng sản lượng than trong chín tháng đầu năm vẫn cao hơn 2% so với cùng kỳ năm ngoái, cho thấy Trung Quốc vẫn có thể đạt một năm kỷ lục về sản lượng than nếu xu hướng này tiếp diễn.

• Áp lực chính sách và an toàn: Chính phủ Trung Quốc đã và đang thực hiện các biện pháp nghiêm ngặt để cải thiện an toàn lao động và giảm thiểu tác động môi trường từ ngành khai thác than. Điều này bao gồm việc đóng cửa các mỏ than nhỏ, kém hiệu quả và tăng cường giám sát các mỏ lớn. Những động thái này, dù cần thiết, đã góp phần làm giảm tốc độ tăng trưởng sản lượng.
• Tác động đến giá than: Sự sụt giảm sản lượng, kết hợp với nhu cầu không ổn định, đã đẩy giá than xuống mức thấp nhất trong một tháng. Điều này có thể mang lại lợi ích cho các ngành công nghiệp tiêu thụ than nhưng lại gây áp lực lên lợi nhuận của các công ty khai thác than.

2. Sản lượng thép: Nhu cầu yếu và chi phí đầu vào tăng cao

Ngành thép Trung Quốc chứng kiến tháng sụt giảm thứ năm liên tiếp, với sản lượng giảm 4,6% xuống còn 73,5 triệu tấn trong tháng 9. Trong chín tháng đầu năm, tổng sản lượng thép đã giảm 2,9% so với cùng kỳ năm trước. Sự sụt giảm này được thúc đẩy bởi hai yếu tố chính:

• Nhu cầu thị trường yếu: Ngành bất động sản và xây dựng của Trung Quốc, vốn là động lực chính cho nhu cầu thép, đang đối mặt với nhiều thách thức. Tình trạng suy thoái kéo dài và các biện pháp kiểm soát nợ đã làm giảm đáng kể các dự án mới, dẫn đến nhu cầu thép giảm sút.
• Chi phí nguyên liệu đầu vào tăng: Đồng thời, chi phí nguyên liệu thô như quặng sắt và than cốc vẫn ở mức cao, gây áp lực lên biên lợi nhuận của các nhà sản xuất thép. Điều này buộc nhiều nhà máy phải cắt giảm sản lượng để tránh thua lỗ.
• Bối cảnh toàn cầu: Xu hướng giảm sản lượng thép không chỉ giới hạn ở Trung Quốc. Theo Hiệp hội Thép Thế giới, sản lượng thép thô toàn cầu cũng đã giảm 3,8% so với cùng kỳ năm trước vào tháng 5 năm 2025, cho thấy một bức tranh chung về sự suy yếu của nhu cầu thép trên toàn cầu.

3. Tái cấu trúc ngành và xu hướng khử carbon

Sự sụt giảm sản lượng than và thép của Trung Quốc không chỉ là phản ứng trước nhu cầu thị trường mà còn là một phần của chiến lược dài hạn nhằm tái cấu trúc nền kinh tế và đạt được các mục tiêu về môi trường. Trung Quốc đang đẩy mạnh ""xanh hóa"" ngành thép, tập trung vào các phương pháp sản xuất carbon thấp như luyện kim hydro.

• Cơ hội và thách thức: Sự chuyển đổi này tạo ra cơ hội cho các nhà xuất khẩu vật liệu carbon thấp và công nghệ xanh, nhưng lại đặt ra những thách thức lớn cho các nhà xuất khẩu than và than cốc truyền thống. Các nhà đầu tư và quản lý trong ngành cần theo dõi sát sao những thay đổi này để điều chỉnh chiến lược kinh doanh và đầu tư.
• Tác động đến chuỗi cung ứng toàn cầu: Với vai trò là nhà sản xuất và tiêu thụ than, thép lớn nhất thế giới, bất kỳ sự thay đổi nào trong chính sách và sản lượng của Trung Quốc đều có tác động sâu rộng đến thị trường hàng hóa toàn cầu. Các quốc gia phụ thuộc vào xuất khẩu than và quặng sắt sang Trung Quốc sẽ cần đa dạng hóa thị trường hoặc tìm kiếm các giải pháp thay thế. Trong bối cảnh này, việc tìm hiểu về các vật liệu thay thế như Vật liệu Aluminum: Vật liệu cho công nghiệp hiện đại và tương lai trở nên ngày càng quan trọng.

Kết luận

Sự sụt giảm liên tục trong sản lượng than và thép của Trung Quốc là một chỉ báo quan trọng về những thay đổi cơ cấu đang diễn ra trong nền kinh tế lớn thứ hai thế giới. Nhu cầu yếu, chi phí tăng và các chính sách môi trường nghiêm ngặt đang định hình lại bức tranh ngành. Đối với các nhà đầu tư, nhà quản lý và chuyên gia kỹ thuật, việc hiểu rõ những động lực này là rất cần thiết để đưa ra các quyết định chiến lược, thích ứng với một thị trường toàn cầu đang biến động và hướng tới một tương lai bền vững hơn.

Nguồn tham khảo:

• [1] China's Coal and Steel Production Shrink Again as Demand Slumps. (2025). Financial Post.
• [2] Global Crude Steel Production Down 3.8% Year-on-Year in May 2025. (2025). CCTD Coal.
• [3] Coal Falls to 1-Month Low - Trading Economics. (2025). Trading Economics.
• [4] Analysis - China's newly announced steel industry work plan 2025-26. (2025). Griffith University.