CHÍNH SÁCH NHẬP KHẨU THÉP VÀ NHÔM CỦA CANADA: PHÂN TÍCH TÁC ĐỘNG VÀ BIỆN PHÁP ĐỐI PHÓ

Chính Sách Nhập Khẩu Thép và Nhôm của Canada: Phân Tích Tác Động và Biện Pháp Đối Phó

Trong bối cảnh căng thẳng thương mại toàn cầu và các biện pháp bảo hộ gia tăng, Canada đã thực hiện những thay đổi đáng kể trong chính sách nhập khẩu thép và nhôm của mình. Những điều chỉnh này chủ yếu là phản ứng trực tiếp đối với việc Hoa Kỳ áp dụng trở lại và sau đó tăng cường các mức thuế theo Mục 232 đối với các sản phẩm kim loại của Canada. Các biện pháp mới của Canada nhằm mục đích bảo vệ ngành công nghiệp trong nước khỏi sự chuyển hướng nhập khẩu và đảm bảo sự ổn định thị trường.

Thuế Quan Mục 232 của Hoa Kỳ: Tái Áp Dụng và Leo Thang Đối Với Canada

Ban đầu, có hiệu lực từ ngày 12 tháng 3 năm 2025, Hoa Kỳ đã chính thức tái áp dụng các mức thuế theo Mục 232 đối với thép (25%) và nhôm (10%) nhập khẩu từ Canada. Quyết định này được ban hành thông qua các sắc lệnh hành pháp được ký vào ngày 10 và 11 tháng 2 năm 2025. Cục Công nghiệp và An ninh Hoa Kỳ (BIS) cũng đã ngừng xử lý các yêu cầu miễn trừ Mục 232 kể từ ngày 10 tháng 2 năm 2025, và tất cả các miễn trừ cấp quốc gia hoặc thỏa thuận thay thế, bao gồm cả những thỏa thuận liên quan đến Canada, đã kết thúc vào ngày 12 tháng 3 năm 2025. Động thái tái áp dụng ban đầu này đã tạo ra một thách thức đáng kể cho các nhà xuất khẩu kim loại của Canada, buộc họ phải đối mặt với chi phí tăng cao khi tiếp cận thị trường Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, tình hình đã leo thang hơn nữa. Vào ngày 3 tháng 6 năm 2025, một Tuyên bố của Tổng thống mới đã được ban hành, tăng đáng kể mức thuế Mục 232 đối với thép và nhôm nhập khẩu lên 50% cho gần như tất cả các quốc gia, bao gồm cả Canada. Mức thuế cao hơn này có hiệu lực từ ngày 4 tháng 6 năm 2025. Động thái này đã làm gia tăng áp lực lên các ngành công nghiệp kim loại của Canada, đòi hỏi một phản ứng mạnh mẽ hơn để bảo vệ lợi ích kinh tế của họ.

Biện Pháp Tự Vệ của Canada: Bảo Vệ Ngành Công Nghiệp Trong Nước

Để đối phó với tình hình này và ngăn chặn nguy cơ thép và nhôm bị chuyển hướng từ Hoa Kỳ sang thị trường Canada, chính phủ Canada đã nhanh chóng triển khai các biện pháp tự vệ của riêng mình. Vào ngày 19 tháng 6 năm 2025, Bộ trưởng Tài chính Canada đã công bố các biện pháp bảo hộ mới cho ngành nhôm và thép. Bắt đầu từ ngày 30 tháng 6 năm 2025, Canada sẽ thực thi các quy tắc mua sắm công đối ứng, ưu tiên các nhà cung cấp Canada và các đối tác thương mại đáng tin cậy. Các mức thuế mới dựa trên nguồn gốc sản xuất (địa điểm nấu chảy và đúc) sẽ được áp dụng không chỉ cho thép mà còn cho nhôm để chống lại tình trạng dư thừa công suất toàn cầu và các hành vi thương mại không công bằng.

Đáng chú ý, vào ngày 16 tháng 7 năm 2025, Thủ tướng Canada Mark Carne đã công bố một chính sách chặt chẽ hơn: hạn ngạch miễn thuế từ các quốc gia không có Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) với Canada sẽ bị cắt giảm xuống còn 50% khối lượng xuất khẩu năm 2024. Lượng nhập khẩu vượt quá hạn ngạch này sẽ phải chịu một khoản phụ phí 50%, ngoài các mức thuế hiện có (ví dụ: thuế chống bán phá giá 25% đối với Trung Quốc), làm tăng gấp đôi chi phí cho các mặt hàng nhập khẩu không thuộc FTA này. Hạn ngạch thuế quan (TRQ) này được đặt ở mức 2,6 triệu tấn đối với các sản phẩm thép cán. Các biện pháp này ban đầu có hiệu lực trong 30 ngày và sẽ được xem xét định kỳ dựa trên điều kiện thị trường và diễn biến liên quan đến thuế quan của Hoa Kỳ. Mục tiêu chính là ổn định thị trường thép và nhôm trong nước, bảo vệ các nhà sản xuất và người lao động Canada khỏi những tác động tiêu cực của sự mất cân bằng thương mại. Để hiểu thêm về các loại nhôm và ứng dụng của chúng, bạn có thể tham khảo Nhôm là gì: Tất cả những gì bạn cần biết.

Để giảm thiểu tác động tiêu cực, Canada cũng đã công bố chương trình cho vay 10 tỷ CAD cho các doanh nghiệp lớn bị ảnh hưởng bởi các mức thuế này, thể hiện nỗ lực hỗ trợ ngành công nghiệp trong nước thông qua hỗ trợ tài chính.

Tác Động và Triển Vọng

Những thay đổi chính sách này có tác động sâu rộng đến chuỗi cung ứng kim loại toàn cầu. Đối với các nhà nhập khẩu và xuất khẩu, việc hiểu rõ các quy định mới là điều tối quan trọng để điều hướng bối cảnh thương mại phức tạp. Các biện pháp của Canada, mặc dù mang tính phòng thủ, nhưng cũng phản ánh sự cần thiết phải bảo vệ lợi ích kinh tế quốc gia trong một môi trường thương mại ngày càng khó đoán. Đối với Việt Nam, một quốc gia không có FTA với Canada, xuất khẩu thép sang Canada đã giảm khoảng 38,6% trong năm tháng đầu năm 2025, đạt tổng cộng khoảng 19 triệu USD. Các biện pháp mới của Canada hạn chế khả năng tiếp cận thị trường của các quốc gia không thuộc FTA thông qua hạn ngạch miễn thuế thấp hơn, trong khi các quốc gia có FTA được hưởng hạn ngạch cao hơn (100% so với 50%), khiến cạnh tranh trở nên gay gắt hơn đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam.

Trong khi đó, ngành công nghiệp nhôm và thép toàn cầu vẫn đang tìm cách thích nghi với các rào cào thương mại và sự biến động của thị trường. Việc theo dõi chặt chẽ các cuộc đàm phán thương mại và các chính sách điều chỉnh sẽ là chìa khóa để dự đoán các xu hướng trong tương lai.